Pera Müzesi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün (İAE) 20. yıl dönümü için düzenlediği erken cumhuriyet İstanbul’unun gündelik hayatını ve foto muhabirliğinin perde arkasını ele alan Cumhuriyetin Kamera Arkası sergisini 29 Eylül’de ziyarete açıyor.
İdil Çetin ve Ahmet Ersoy’un küratörlüğünü üstlendiği sergi, 90 bini aşkın fotoğraftan oluşan Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu – Basın Fotoğrafları Arşivi’nden seçilen görüntülerle, dönemin toplumsal çeşitliliğine ve görsel hafızasına farklı açılardan yaklaşıyor.
1920’lerden 1950’lerin başlarına uzanan seçki, Türkiye’de foto muhabirliğinin erken dönemlerine de ışık tutuyor. Fotoğrafların çoğunu İstanbul’da Cumhuriyet gazetesi foto muhabirleri Selahattin Giz ve ustası Namık Görgüç çekmiş olsa da isimlendirilmemiş negatiflerden oluşan koleksiyon dönemin önde gelen diğer basın fotoğrafçılarına ait pek çok kareyi de içeriyor. Bu görüntüler, dönemin haber üretim süreçlerini izlemeye imkân verirken, aynı zamanda gündelik yaşama dair gayri resmî bir tanıklık sunuyor.


Arşivdeki fotoğraflar; yoksullar, mahkûmlar ve sokaktaki insanlar gibi erken cumhuriyet döneminin ezilen ve dışlanan öznelerini öne çıkarıyor. Bu yönüyle sergi, dönemin gündelik hayatına ve toplumsal dokusuna, yerleşik temsil biçimlerinin ötesinden bakma olanağı sunuyor.
Cumhuriyetin Kamera Arkası, döneme dair egemen bellek şablonlarına hizmet eden nostaljik bir anlatı kurmayı ya da bunların karşısına alternatif ve tekil bir “karşı tarih” koymayı amaçlamıyor. Bunun yerine arşivin filtresiz yapısından hareketle dönemin belirsizliklerini, gerilimlerini ve çoğulluğunu ortaya koyuyor; erken cumhuriyet döneminin başka biçimlerde nasıl hatırlanabileceğini sorguluyor.
Cumhuriyetin Kamera Arkası, 29 Eylül 2026–28 Mart 2027 arasında Pera Müzesi’nde ziyaret edilebilir.



